İnternet Ortamında Kurulan Sözleşmeler

İnternet Ortamında Yapılan Sözleşmeler
İnternet Ortamında Yapılan Sözleşmeler

Photo credit: Unsplash

Sözleşmelerin Kurulması

Elektronik sözleşmeler bilinen ticari sözleşmelerden farklı niteliktedir. Bu farklılık sözleşmenin kuruluş şekli ile ortaya çıkan ve yaşanan teknolojik gelişmelere paralel değişkenlik gösteren özelliktedir. Ancak en temel şekiller web siteleri aracılığıyla, elektronik postayla ve veri değişimi yoluyla sözleşmelerin imzalanmasıdır. Uluslararası elektronik ticaret sözleşmeleri genellikle web siteleri aracılığıyla kurulmaktadır. Bunun yanında mal ve hizmetlerini daha geniş kitlelere duyurarak satışlarını internet üzerinden yapmak isteyen firmalar da genellikle web siteleri aracılığı ile bunu gerçekleştirmektedir. Bu hem daha fazla talep alma hem de ürünlerini hem ulusal hem de uluslararası alanda tanıtıma imkan sağlayan ve reklam ve tanıtım giderlerini minimalize eden bir ticaret yöntemidir.

Sözleşmeler Hukuku anlamında bir sözleşmenin kurulması için en temel kural olan icap ve kabul beyanları elektronik sözleşmelerde elektronik posta yolu ile ortaya konulmaktadır. Elektronik sözleşmelerin posta yolu ile kurulan sözleşmelerle karşılaştırılması halinde irade beyanları konusunda benzerlik gösterdikleri şüphesizdir. Bu anlamda elektronik sözleşmelerin de Borçlar Hukuku bağlamında sözleşme olarak kabulünde herhangi bir engel bulunmamaktadır.

Şekil ve İspat Mükellefiyeti

Elektronik sözleşmelerin kurulmasının asli unsuru tüm diğer karşılıklı edim yükleyen sözleşmelerde olduğu gibi icap ve kabul beyanlarıdır. Ürün ya da hizmetlerini internet üzerinden satışa çıkaran ve web sitesi aracılığıyla tanıtımını yapan satıcı, web sitesinde ürünlerini satışa sunarak icapta bulunmuş olur. İcapta bulunan teklifi ile bağlıdır ve kabul beyanı ile de sözleşme kurulmuş olacaktır. Web sitesi aracılığı ile icap ve kabul beyanında bulunan alıcı ve satıcı tarafların bu beyanları karşı tarafa ulaştığı anda icap ve kabul eylemleri gerçekleşmiş ve bu iradeler birbiri ile uyumlu ise sözleşme kurulmuş olacaktır.

Doktrinde bu tür sözleşmelerde hukuki anlamda bir icaptan söz etmenin mümkün olmadığı, bunun ancak icaba davet olabileceği kabul edilmektedir. Çünkü mal ve hizmetlerin web siteleri aracılığı ile satışa sunulması bir çeşit katalog yollamadır ve bunun hukuki anlamda icaba davet olarak değerlendirilmesi gerekir denilmektedir.

İnternet üzerinden kurulacak sözleşmelerde ispat yükü taraflara karşılıklı hak ve borç yükleyen yani her iki taraf için de edim borcu doğuran sözleşmelerde olduğu gibi değerlendirilmeli ve ispat yükü buna göre taraflara dağıtılmalıdır.

Tarafların Hak ve Borçları

Elektronik sözleşmelerde taraflar sözleşme kapsamında belirlenen yükümlülüklere göre edim borcu altına girerler. Bu edimlerin içeriği sözleşmelerin türüne göre farklılık göstermektedir. Ancak web siteleri aracılığı ile kurulan sözleşmelerde genel olarak, site sahibinin alıcının talep ettiği mal ve hizmeti alıcıya sağlaması ve alıcının da bunun karşılığında belirlenen miktarı web sitesi sahibine ödemesi tarafların hak ve borçları olarak kabul edilmektedir.

İletişim